Kur prokurorët gjermanë hyjnë në selinë e Deutsche Bank për të hetuar një skemë mashtrimi tatimor që dyshohet se i ka kushtuar shtetit miliarda euro, lajmi nuk është vetëm për Gjermaninë. Është edhe për Shqipërinë.
Jo sepse Deutsche Bank operon edhe këtu, por sepse tregon se në shtetet serioze askush nuk është aq i madh sa të mos hetohet. As banka më e madhe e vendit.
Ndërsa në Gjermani bastisen bankat për skema tatimore të viteve 2008-2010, në Shqipëri ende po përpiqemi të kuptojmë si mund të kalojnë për gati njëzet vjet skema të dyshuara mashtrimi pa u vënë re nga askush.
Rasti i Bankers Petroleum është shembulli më i freskët. Prokuroria dyshon se për vite me radhë janë deklaruar humbje, ndërsa kompania shiste dhe eksportonte naftë me vlera marramendëse. Nëse këto dyshime provohen, nuk kemi të bëjmë me një gabim kontabël, por me një mekanizëm që i ka hequr buxhetit të shtetit miliona euro.
Nuk është i vetmi rast. Shqipëria është përmendur edhe për call center-at që mashtronin qytetarë gjermanë, për mashtrimet me karta bankare dhe për dyshime të ngritura publikisht mbi mënyrën se si janë licencuar apo mbikëqyrur disa institucione financiare.
Pikërisht për këtë arsye, lajmi nga Gjermania nuk duhet lexuar si kronikë e një vendi tjetër. Ai duhet të na kujtojë se edhe tek ne mashtrimet financiare nuk mungojnë. Dallimi është se atje institucionet i ndjekin deri në fund, ndërsa këtu shumë çështje mbeten me vite pezull ose zbulohen vetëm kur dëmi është bërë i pallogaritshëm.
Në Gjermani hetimet vazhdojnë edhe kur në qendër të tyre është banka më e madhe e vendit. Kjo është arsyeja pse ai shtet funksionon. Shqipëria ka ende shumë rrugë për të bërë që edhe institucionet e saj të kenë të njëjtin refleks: të mos shohin emrin e kompanisë apo peshën e saj, por vetëm ligjin. Kjo është diferenca mes një sistemi që parandalon mashtrimin dhe një sistemi që e zbulon vetëm pasi dëmi është bërë.
