Nga “sezoni i pushimeve” te “sezoni i shkarkimeve”: Shqipëria duket se ka zbuluar një traditë të re institucionale — ndërsa qytetarët përgatiten për vapën e gushtit, institucionet përgatiten për një tjetër temperaturë: atë të ndryshimeve politike.
Kuvendi, që zakonisht në këtë periudhë mezi pret të mbyllë dyert dhe deputetët të zhduken në destinacionet turistike të preferuara, këtë herë ka vendosur të bëjë sakrificën e madhe kombëtare: të punojë edhe një javë. Jo se vendi nuk mund të presë edhe disa ditë për ligjin e arkivave apo të drejtën e autorit, por sepse, sipas zërave që qarkullojnë në korridoret e pushtetit, Shqipëria ka një “emergjencë” shumë më të rëndësishme — riformatimin e qeverisë.
Pra, ndërsa shqiptarët pyesin nëse do të kenë energji elektrike, ujë, rrugë pa gropa apo çmime më të ulëta për pushimet, politika shqiptare merret me pyetjen ekzistenciale të verës:
Kush do të jetë ministër kur të kthehemi nga plazhi?
Por edhe njё pyetje tjetёr i ngacmon tё gjithё:
A do të shkojë Presidenti i Republikës me pushime?
A do të guxojë Kreu i Shtetit të marrë disa ditë pushim, të fikë telefonin dhe të shijojë ndonjë mëngjes të qetë buzë detit apo malit? Apo do të qëndrojë me valixhen gjysmë të mbyllur, duke pritur që nga Kryeministria të vijë “lista verore” e ministrave të rinj për t’u dekretuar?
Në Shqipëri, me kёtё President qё kemi, edhe pushimet e tij nuk janë më një çështje private. Ato varen nga ritmi i “surprizave” të qeverisë.
Një president normal në një republikë normale do të kishte një axhendë institucionale: të ushtronte kompetencat kushtetuese, të garantonte balancën mes pushteteve dhe, kur nuk ka detyrime zyrtare, të pushonte si çdo qytetar tjetër.
Por në Shqipërinë e spektaklit politik dhe koncertor, Presidenti rrezikon të shndërrohet në një lloj “noteri sezonal të ndryshimeve qeveritare”: gati me penë në dorë, në pritje të zarfit me emrat e rinj që mund të mbërrijë nga zyra e Kryeministrit.
Disa vite mё parё, historia na tregonte se nё marrëdhënien mes Kryeministrit dhe Presidentit shpesh nuk ka patur një dialog institucional, por një lojë nervash, kompetencash dhe interpretimesh kushtetuese.
Ndёrsa sot skenari dihet tashmё pa asnjё surprizё:
Kryeministri mbledh të besuarit e tij në Pallatin e Brigadave.
Ministrat presin verdiktin si nxënës para provimit.
Deputetët zgjasin sesionin parlamentar për “arsye procedurale”.
Presidenti qëndron në pritje të dekreteve.
Dhe populli i thjeshtё habitet: mos vallë pushimet e shtetit varen nga pushimet e Presidentit?
Qytetari i zakonshëm planifikon pushimet sipas pagës dhe çmimeve; ministrat i planifikojnë sipas humorit të Kryeministrit; ndërsa Presidenti ndoshta duhet t’i planifikojë sipas kalendarit të ndryshimeve në kabinet.
Nëse informacionet për një “tërmet” qeveritar rezultojnë të sakta, atëherë Shqipëria do të përjetojë një fenomen të rrallë: një qeveri që ndryshon pikërisht kur shumica e vendit mendon për detin, diellin dhe pushimet.
Por a do të shkojë Presidenti i Republikës me pushime, apo do të presë edhe ai “fundjavën e qetë” që i premtohet gjithmonë, por që në politikën shqiptare vjen vetëm pasi të jetë firmosur dekreti i fundit?
Në këtë republikë të çudirave, edhe dielli i gushtit duket se duhet të presë më parë miratimin institucional.
Ndaj pikёrisht ky është lajmi më i madh i verës: jo kush ikën nga qeveria, por qё në këtë shtet askush nuk mund të ikë me pushime pa pritur një telefonatë nga pushteti.
Në fund të fundit, në Shqipëri, edhe pushimet kanë nevojë për dekret.
