Për shumicën prej nesh, mëngjesi, dreka dhe darka duken si një ritëm i natyrshëm i jetës. Po sikur ky model tё mos jetё krijuar nga nevojat e trupit tonë, por nga kërkesat e fabrikave dhe oraret e punës?
Kjo është pyetja që ngre autorja britanike Eli Davies në një analizë të botuar në The Guardian, ku argumenton se zakoni i tre vakteve në ditë është shumë më tepër produkt i historisë moderne sesa një nevojë biologjike universale.
Duke iu referuar shkrimtares amerikane të kulinarisë M.F.K. Fisher, e cila që në vitin 1942 vinte në dyshim idenë se çdo njeri duhet të hajë tre vakte të balancuara në ditë, Davies kujton se njerëzit historikisht kanë ngrënë në mënyra shumë më fleksibël.
“Jo të gjithë njerëzit kanë nevojë apo dëshirë për tre vakte në ditë. Shumë ndihen më mirë me dy, një e gjysmë ose pesë”, shkruante Fisher.
Sipas artikullit, modeli i ngurtë mëngjes-drekë-darkë u konsolidua gjatë Revolucionit Industrial, kur dita e njerëzve nisi të organizohej rreth orareve të punës. Mëngjesi u shndërrua në një vakt të shpejtë para punës, dreka në një pushim të shkurtër dhe darka në vaktin kryesor pas përfundimit të ditës së punës.
Më pas, figura si John Harvey Kellogg, themeluesi i markës së njohur të drithërave, ndikuan fuqishëm në formësimin e kulturës moderne të mëngjesit. Drithërat dhe ushqimet e lehta u promovuan si zgjedhje të shëndetshme dhe morale, ndërsa vaktet e rënda konsideroheshin të papërshtatshme për punëtorët.
Sot, megjithatë, gjithnjë e më shumë studime tregojnë se zakonet ushqimore po ndryshojnë.
Pandemia, puna nga shtëpia dhe rritja e numrit të personave që jetojnë vetëm kanë bërë që shumë njerëz të largohen nga modeli tradicional i tre vakteve fikse.
Megjithatë, autorja paralajmëron se idealizimi i vakteve perfekte mund të krijojë presion dhe ndjenjë faji, veçanërisht te gratë, të cilat vazhdojnë të mbajnë pjesën më të madhe të përgjegjësisë për përgatitjen e ushqimit në familje.
Ajo argumenton se rregulla të ngurta si numërimi i kalorive, oraret fikse të ngrënies apo ideja se mëngjesi është domosdoshmërisht vakti më i rëndësishëm i ditës mund të krijojnë stres të panevojshëm dhe marrëdhënie jo të shëndetshme me ushqimin.
Në vend të kësaj, Davies sugjeron një qasje më fleksibël dhe intuitive ndaj të ngrënit, ku njerëzit i kushtojnë më shumë vëmendje urisë reale dhe kënaqësisë që sjell ushqimi, sesa rregullave të ngurta.
Një rol të rëndësishëm në këtë qasje mund të luajnë edhe snack-et apo vaktet e vogla mes orareve tradicionale.
Sipas autores, një snack i mirë mund të ulë presionin e vakteve të mëdha familjare dhe të rikthejë spontanitetin dhe kënaqësinë në të ngrënë.
Në fund, ajo qё ka rёndёsi ёshta fakti se, mënyra se si hamë duhet të përcaktohet nga nevojat tona reale dhe jo nga zakone të krijuara më shumë se një shekull më parë për t’iu përshtatur ritmit të fabrikave.
Burimi: The Guardian
