Departamenti Amerikan i Mbrojtjes ka konfirmuar se forcat detare amerikane kanë ndërhyrë dhe kanë hipur në një anije nafte iraniane, në kuadër të bllokadës së vendosur ndaj trafikut detar që hyn dhe del nga portet e Iranit.
Sipas deklaratës zyrtare, ndërhyrja u krye ndaj anijes M/T Majestic X, si pjesë e operacioneve për ndalimin dhe inspektimin e mjeteve që dyshohen se shkelin ligjin ndërkombëtar ose mbështesin Iranin. Që nga vendosja e bllokadës më 13 prill, Komanda Qendrore e SHBA-së (CENTCOM) ka urdhëruar kthimin në port të të paktën 33 anijeve.
Presidenti Donald Trump ka përshkallëzuar retorikën, duke urdhëruar Marinën Amerikane të “qëllojë dhe të vrasë” çdo anije që tenton të vendosë mina në Ngushtica e Hormuzit—një nga rrugët më të rëndësishme të transportit të naftës në botë.
Trump deklaroi se SHBA-të kanë “kontroll të plotë” të ngushticës dhe se bllokada është “100% efektive”, duke shtuar se Irani “nuk po bën asnjë biznes”. Ai tha gjithashtu se kishte refuzuar një ofertë nga Teherani për të rihapur kalimin detar, duke theksuar se kjo do të ndodhë vetëm pas arritjes së një marrëveshjeje.
Nga ana tjetër, Irani e ka cilësuar ndalimin e anijeve si “pirateri” dhe ka reaguar duke ndërmarrë veprime të ngjashme. Sipas mediave iraniane, forcat e Korpusit tё Gardës Revolucionare Islamike kanë sekuestruar dy anije mallrash në ngushticë, megjithëse disa nga këto pretendime mbeten të paverifikuara në mënyrë të pavarur.
Zyrtarë iranianë kanë bërë të ditur gjithashtu se kanë filluar të mbledhin të ardhura nga taksat e vendosura për anijet që kalojnë nëpër ngushticë, por nuk kanë dhënë detaje mbi shumën apo mekanizmin e mbledhjes.
Ndërkohë, tensionet mbeten të larta pavarësisht një armëpushimi të përkohshëm që Trump e ka zgjatur me tre javë, pas ndërmjetësimit të Pakistanit. Autoritetet iraniane kanë paralajmëruar se rihapja e plotë e ngushticës është “e pamundur” për sa kohë që bllokada amerikane vazhdon.
Situata rrezikon të përshkallëzohet më tej edhe nga qëndrimet e Izraelit. Ministri i Mbrojtjes Israel Katz deklaroi se vendi i tij është gati të rifillojë operacionet ushtarake kundër Iranit, duke pritur “dritën jeshile” nga SHBA.
Në këtë klimë të tensionuar, përplasja në Gjirin Persik dhe rreth Ngushticës së Hormuzit mbetet një nga pikat më të rrezikshme për stabilitetin global dhe tregjet e energjisë.
