Për dekada me radhë, shumë çifte qëndronin bashkë pavarësisht pakënaqësive, rutinës apo mungesës së afërsisë emocionale. Sot, ky realitet po ndryshon me shpejtësi. Në Shtetet e Bashkuara dhe në shumë vende perëndimore po rritet fenomeni i ashtuquajtur “divorci gri” – ndarja e çifteve mbi moshën 50 vjeç.
Sipas studiuesve, numri i divorceve në këtë grupmoshë është dyfishuar krahasuar me fillimin e viteve 1990, ndërsa sot afro 40% e divorceve ndodhin mes personave mbi 50 vjeç.
Ekspertët thonë se një nga arsyet kryesore është se njerëzit po jetojnë më gjatë se kurrë më parë. Nëse dikur martesa zgjaste 20 ose 30 vjet, sot shumë çifte mund të kalojnë së bashku 50 apo edhe 60 vjet. Kjo ka ndryshuar mënyrën se si njerëzit e shohin jetën dhe marrëdhëniet.
Sociologët flasin për fenomenin e “martesave guaskë boshe” – marrëdhënie që vazhdojnë të ekzistojnë ligjërisht, por ku mungojnë afërsia emocionale, intimiteti dhe ndjenja e partneritetit. Në të kaluarën, shumë çifte zgjidhnin të qëndronin bashkë për hir të fëmijëve, sigurisë ekonomike ose për shkak të paragjykimeve shoqërore ndaj divorcit.
Sot, këto arsye po humbasin peshë.
Martesa nuk shihet më vetëm si detyrim
Psikologët theksojnë se pritshmëritë ndaj martesës kanë ndryshuar rrënjësisht. Brezat e rinj dhe ata që sot janë në moshë të mesme apo të tretë nuk e konsiderojnë më martesën thjesht si një marrëveshje ekonomike apo familjare.
Ajo shihet si një burim dashurie, mbështetjeje emocionale, mirëqenieje personale dhe vetërealizimi.
Për pasojë, shumë njerëz nuk janë më të gatshëm të kalojnë dekada në një marrëdhënie që nuk u sjell lumturi apo përmbushje.
Sipas ekspertëve, po bie gradualisht toleranca ndaj marrëdhënieve “mesatare”, ku nuk ka konflikte të mëdha, por as afërsi, pasion apo ndjenjë partneriteti.
Fëmijët largohen, pyetjet fillojnë
Një moment kyç për shumë çifte është largimi i fëmijëve nga shtëpia.
Pasi për vite me radhë energjia e familjes është përqendruar tek rritja e fëmijëve, shumë bashkëshortë zbulojnë se kanë mbetur më shumë shokë shtëpie sesa partnerë romantikë.
Ekspertët thonë se në këtë fazë njerëzit fillojnë të bëjnë pyetje që dikur i shtynin për më vonë:
A dua ta jetoj pjesën tjetër të jetës në këtë mënyrë?
A jam i lumtur?
A më plotëson ende kjo marrëdhënie?
Kur përgjigjja është negative, gjithnjë e më shumë persona zgjedhin ndarjen në vend të vazhdimit të një bashkëjetese formale.
Ndryshimet e moshës së mesme ndikojnë edhe në çift
Psikologët vërejnë se periudha e mesjetës së jetës sjell shpesh reflektime të thella personale.
Veçanërisht tek gratë, menopauza dhe ndryshimet hormonale shoqërohen shpesh me një rishikim të prioriteteve personale. Shumë prej tyre raportojnë se fillojnë të mendojnë më shumë për nevojat e tyre individuale pas dekadash të tëra të përkushtuara ndaj familjes, fëmijëve dhe karrierës.
Sipas specialistëve të shëndetit mendor, kjo nuk lidhet vetëm me biologjinë, por edhe me ndërgjegjësimin se një pjesë e madhe e jetës ka kaluar dhe se koha për të bërë ndryshime nuk është e pafundme.
Jo të gjithë kërkojnë një partner të ri
Ndryshe nga perceptimi i zakonshëm, shumë persona që divorcohen në moshë të vonë nuk e bëjnë këtë për të nisur një histori të re dashurie.
Shumë prej tyre kërkojnë më tepër pavarësi, qetësi dhe mundësinë për të jetuar sipas dëshirave të tyre.
Megjithatë, aplikacionet e njohjeve dhe rrjetet sociale kanë krijuar më shumë mundësi për ata që dëshirojnë të krijojnë lidhje të reja edhe pas moshës 60 apo 70 vjeç.
Studiuesit vërejnë se burrat priren të krijojnë më shpejt marrëdhënie të reja pas divorcit, ndërsa gratë janë më pak të interesuara për t’u rimartuar dhe shpesh investojnë më shumë në miqësi, aktivitete personale dhe projekte të reja jetësore.
Çmimi i lirisë
Megjithëse divorci në moshë të vonë mund të sjellë ndjenjë çlirimi, ai nuk është pa pasoja.
Ekspertët paralajmërojnë se ndarjet pas dekadash martesë mund të kenë ndikim të madh financiar dhe emocional. Riorganizimi i jetës, pensioneve, pasurive dhe marrëdhënieve familjare shpesh është më kompleks sesa në moshat e reja.
Megjithatë, për shumë njerëz, ideja e kalimit të 20 apo 30 viteve të tjera në një marrëdhënie pa kuptim është më e vështirë se vetë divorci.
Në fund, fenomeni i “divorcit gri” po tregon një ndryshim të madh kulturor: brezat e sotëm nuk janë më të gatshëm të qëndrojnë në martesa që ekzistojnë vetëm në letër. Për shumë prej tyre, cilësia e viteve që kanë përpara po bëhet më e rëndësishme sesa numri i viteve që kanë kaluar bashkë.
Burimi: NYT
