Shërbimi britanik i sigurisë MI5 ka lëshuar një paralajmërim të pazakontë publik për universitetet në Mbretërinë e Bashkuar, duke i kërkuar të ndërpresin menjëherë bashkëpunimin me një organizatë kineze që, sipas inteligjencës britanike, ka shërbyer si fasadë për të siguruar kërkime të avancuara teknologjike për shërbimet sekrete të Kinës.
Në qendër të paralajmërimit është China General Technology Research Institute (CGTRI), e njohur edhe si China Academy of General Technology (CAGT). MI5 pretendon se organizata ka lidhje shumë të forta me Ministrinë kineze të Sigurisë së Shtetit (MSS) dhe se qëllimi i saj kryesor ka qenë financimi i kërkimeve akademike që mund të përmirësojnë drejtpërdrejt aftësitë teknike të inteligjencës kineze.
Sipas autoriteteve britanike, CGTRI ka financuar 100 ose më shumë akademikë në universitete të ndryshme britanike, duke siguruar në këmbim akses në rezultatet e kërkimeve. MI5 thotë se disponon prova për transferimin e informacioneve sensitive drejt inteligjencës kineze.
Fushat që dyshohet se janë vënë në shënjestër përfshijnë inteligjencën artificiale, sigurinë kibernetike, komunikimet e fshehta dhe steganografinë, teknikë që mundëson fshehjen e të dhënave brenda imazheve digjitale. Inteligjenca britanike beson gjithashtu se Kina ka siguruar akses në kërkime të avancuara mbi mbledhjen dhe analizimin në shkallë të gjerë të informacioneve nga rrjetet sociale.
MI5 pranon se shumë universitete dhe studiues mund të kenë bashkëpunuar me organizatën kineze në mirëbesim, pasi lidhjet e saj me shërbimet e inteligjencës nuk ishin të dukshme. Por pas publikimit të paralajmërimit, institucionet akademike janë këshilluar të rishikojnë menjëherë çdo projekt ekzistues ose të planifikuar me CGTRI dhe të kontrollojnë burimin përfundimtar të financimeve kur bashkëpunojnë me institucione kineze.
Paralajmërimi shkon edhe më tej, duke ngritur mundësinë e pasojave penale për bashkëpunimet e ardhshme. Sipas ligjit britanik të Sigurisë Kombëtare të vitit 2023, një person mund të kryejë vepër penale nëse ndihmon materialisht një shërbim të huaj inteligjence dhe e di, ose në rrethanat konkrete duhet ta dijë, se veprimet e tij mund të ofrojnë një ndihmë të tillë.
Ministri britanik i Sigurisë, Dan Jarvis, u ka shkruar drejtuesve të universiteteve duke kërkuar ndërprerjen e marrëdhënieve me CGTRI. Ai tha se paralajmërimi zbulon përpjekje të inteligjencës kineze për të përfituar në mënyrë të fshehtë nga ekspertiza dhe kërkimet e akademikëve britanikë, duke cenuar sigurinë kombëtare të Mbretërisë së Bashkuar dhe aleatëve të saj.
Organizatat që përfaqësojnë universitetet britanike deklaruan se institucionet po forcojnë kontrollet mbi financimet e huaja, vlerësimin e rrezikut dhe sigurinë e kërkimit, ndërsa theksuan se bashkëpunimi ndërkombëtar vazhdon të jetë thelbësor për shkencën dhe inovacionin.
Alarmi publik i MI5 tregon edhe përmasat që autoritetet britanike i atribuojnë aktivitetit të inteligjencës kineze në vend. Në vend që çdo rast të ndiqet individualisht, shërbimi i sigurisë po përdor paralajmërimin publik si mënyrë për të frenuar bashkëpunimet që mund t’i japin Pekinit akses në teknologji dhe kërkime sensitive.
Burimi: The Guardian
